Білімділер поралы
загрузка...

Материктер мен аралдар

Материктер мен аралдар

Сабақтың мақсаты:
Білімділік: Оқушылардың құрлықтар мен аралдар туралы түсініктерін қалыптастыру. Құрлықтарды салыстыра отырып, оларды глобустан және картадан көрсету.
Дамытушылық: Дүниетанымдық көзқарастарын кеңейту, оқыту барысында әдіс - тәсілдерді қолдану арқылы оқушылардың белсенділігін арттыру.
Тәрбиелік: Отанын сүюге, табиғатты қорғай, аялай білуге үйрету.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақты меңгерту.
Сабақтың әдісі: Баяндау, іздену, сұрақ - жауап, кескін картамен жұмыс, сәйкесін тап.
Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, кесте, кескін карта, глобус, қосымша материалдар.
Күтілетін нәтиже: Материктер туралы білімін ажырата алады, аралдардың пайда болу жолдары және түрлерімен танысады, архипелаг және жасанды аралдарды, сондай – ақ дүние жүзіндегі ең ірі аралдарды біле алады.

Сабақтың барысы:
I. Ұйымдастыру бөлімі
Оқушылармен сәлемдесу, сабаққа дайындығын тексеру, оқушыларды 4 топқа бөлу.

II. Үй тапсырмасын тексеру.
а) «Сұрақ менен, жауап сізден.» Оқушыларға жалпы 12 сұрақ, әр топқа 3 сұрақтан беріледі.
1. Тау жыныстары неше типтен тұрады. Оларды ата.
Ж: Үш типтен тұрады. Магмалық, шөгінді, метаморфтық тау жыныстары.
2. Магмалық жыныстар ненің әсерінен пайда болады?
Ж: Магмалық тау жыныстары жанартаудың әсерінен пайда болады. 3. Гранит, обсидиан, базальт қай тау жыныстарына жатады?
Ж: Магмалық тау жыныстарына жатады.
4. Шөгінді жыныстар қалай пайда болған?
Ж: Шөгінді жыныстар әр түрлі жағдайда пайда болды. Ертеректе пайда болған тау жыныстары сыртқы күштердің әсерінен бұзылып қиыршықтас, құм, саз сияқты шөгінділерден, тірі ағзаның іс - әрекетінен түрі өзгерген бор, ұлутас, тас көмір сияқты шөгінділер пайда болған.
5. Тау жыныстары ненің әсерінен бұзылады?
Ж: Тау жыныстары жаңбыр, жел, температураның әсерінен бұзылады.
6. Көптеген зәулім үйлер, мешіттер неден салынған?
Ж: Көптеген зәулім үйлер, мешіттер метаморфты жыныстардан, яғни гнейс, мәрмәр, тақтатастан салынады.
7. Ядродағы температура неше градусқа дейін жетеді?
8.«Метафорос» грекше қандай мағына береді?
Ж: «Метафорос»- грекше өзгертемін, өзгерген деген мағынаны береді.
9. Қазақстанда қандай кен орындары бар?
Ж: Қазақстанда ірі кен орындарына Қарағанды көмір алабы, Теңіз мұнай кені, Алтай тауындағы түсті металдаркен орындары бар.
10. Цунами дегеніміз не?
Ж: Су астындағы жер сілкінісінің нәтижесінде өте биік толқындарды цунами деп атаймыз.
11. Құрылыс жұмыстарын безендіруге, әшекейлеуге қандай тасты пайдаланады?
Ж: Құрылыс жұмыстарын безендіруге, әшекейлеуге мәрмәр тасын пайдаланады.
12. Біздің елімізде қандай пайдалы қазбалар бар?
Біздің еліміз мұнайға, табиғи газға, қорғасынға, мысқа, алтынға, темірге бай мемлекет.
ә) Бірнеше пайдалы қазбалардың қасиетін анықтап, төмендегі кестені анықтау.

III. Жаңа сабаққа кіріспе
Оқушыларды жаңа сабақтың термин сөздерімен таныстыру.
1. Жер шарында қанша материк бар? Біз қай материкте орналасқанбыз?
2. Жер шарында неше мұхит бар?
3. Материк дегенді картадан қалай түсінеміз? Арал дегеніміз не?

IV. Жаңа сабақ. Материктер мен аралдар
Жер бедері ойлы - қырлы болып келгендіктен біркелкі орналаспаған.. Осындай біркелкі орналаспаған жер бедерінің жиынтығын рельеф дейміз. Ең ірі рельеф формалары - материктік құрлықтар мен мұхиттық ойыстар. Олардың жер қыртысы құрылымына қарай әр түрлі болады.
Жер бетінде барлығы 6 материк бар. Барлық материктердің ауданын қосып есептегенде жердің 29% алып жатыр. Құрлықтың жан – жағын мұхиттар мен теңіздер қоршап жатқан бір бөлігін материк деп атаймыз.
Қазіргі кездегі материктер - табиғат жағдайының алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Мысалы: Еуразия - ауданы ең үлкен материк, Африка ең ыстығы, Солтүстік Америка – құрлықтың солтүстікке жақын орналасқаны, Оңтүстік Америка – ең ылғалды, Аустралия – ауданы жағынан кіші, Антарктида – мұз жамылған материк. Материктердің және онда орналасқан елдердің атаулары - тарихи ашылуына, географиялық орнына, халықтардың атымен және сол жерді бірінші болып ашқан адамдардың есіміне байланысты қойылған.
Дүниежүзілік мұхиттардың ішінде ауданы жағынан кішірек аралдар да орналасқан. Аралдар да материктер сияқты мұхиттар мен теңіздермен қоршалған. Айырмашылығы ауданының аздығында. Шығу тегіне қарай аралдар үшке бөлінеді: Материктік, жанартаулық, маржандық аралдар.

Шығу тегі біркелкі, топтасып орналасқан аралдар шоғырын – архипелаг деп атаймыз.
Жасанды аралдар, Таңғажайып аралдар. 1. Жүрек пішіндес арал. Жүрекшелер тек ашықхаттар мен құттықтауларда ғана емес, табиғат төсінде де бар екен. Адриат теңізінің аралы жүрек формасының шынайы бейнесін жасап тұр.
2. Смайлик пішіндес арал. Елсіз Манукан, Мамутик, Сулуг аралдары Малайзия елінің құрамына енеді. Оңтүстік - Қытай теңізінің үстінен тікұшақпен шарлап шықсаңыз, әдемі күлкі бейнесін көре аласыз.
3. Көз пішіндес арал. Бұл Мальдив аралында орналасқан. Мына сурет тікұшақтан түсірілген. Ал осы аралды жақыннан көргендер көзден гөрі алып медузаға ұқсайтынын айтқан.
4. Дельфин пішіндес арал. Дельфин аралы – Коралл тұзы бар Индонезиялық Флорес аралының жанындағы ірі аралдардың бірі. Дельфин бейнелі арал шынайылығымен бүгінгі тізімде көш бастап тұр.

Топтық жұмыс
1 топ Еуразия тобы – Еуразия материгіне сипаттама.
2 топ Африка тобы – Африка материгіне сипаттама.
3 топ Солтүстік Америка тобы – Солтүстік Америка материгіне сипаттама.
(қай мұхитта? қай ендікте?)
4 топ Оңтүстік Америка тобы – Оңтүстік Америка материгіне сипаттама.

V. Жаңа сабақты бекіту
1 топ Еуразия тобы –«сәйкесін тап» ойыны.
1. Жер бетіндегі ең үлкен арал -------- Маржан
2. Шығу тегі біртекті орналасқан аралдар ------------ Жанартаулық
3. Жанартаудың атқылауынан болған аралдар ----------- Гренландия
4. Тірі ағзалардың әсерінен пайда болатын аралдар ---------------- Архипелаг
2 топ Африка тобы – кескін картамен жұмыс. Мылқау карта. Материктерді кескін картаға түсіру.
3 топ Солтүстік Америка тобы –«Жылдам жауап» ойыны. Шарты: Төменде берілген сұрақтарға жылдам - жылдам «ия, жоқ»деп жауап беруі керек.

4 топ Оңтүстік Америка тобы – Кескін картамен жұмыс. Мылқау карта. Аралдарды кескін картаға түсіру.

VI. Қорытынды
«Еркін микрофон». Сабақта мен не үйрендім? Не білдім?
VII. Үйге тапсырма.
VIII. Бағалау

Назар аударыңыз! Жасырын мәтінді көру үшін сізге сайтқа тіркелу қажет.
Материал рейтингісі:
  • 0
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Ойын-сауық отауы
  • Сакен Майғазиев пен Асет Есжан - Жыламасын сәбилер

    Сакен Майғазиев пен Асет Есжанның - Жыламасын сәбилер атты өте әсерлі ән мен бейнебаяны
  • Нұржан Керменбаев - Қара бала

    Нұржан Керменбаев - Қара бала жаңа ән
  • Бәйшешек тағдыр жайлы

    Жайт көрдім жүрегімді дүрсілдеткен, Бетпе-бет келіп қалдым бір шындықпен. Тұрсыңдар бой көтеріп қар астынан, Өр - қайсар бәйшешектер, гүлсің неткен?!
  • Қандай бақыт – қалаға қар жауғаны

    Қандай бақыт – қалаға қар жауғаны, Ақ ұлпалар – көңілімнің маржандары. Қандай мұңды – қар жауған құтты күні Жанымда жоқ жалғызым жалғандағы.
  • Ана туралы өлеңдер

    Арманыңды ақтармын ба жүрегімде тербесем? Айға сіңлі, қарындассың қасиетті Жерге сен. Мен өзіңді теңдесі жоқ құдірет деп түсінем, Сендік қуат мың есе артық Жердің тарту күшінен.
  • Біздің көктем

    Көктем келді ауылға, мамырлап бұлт, Таң - тамаша дүние, дабырлап жұрт. Көктем келді. Өмірдің келешегі - Көкпен бірге дүркіреп төл өседі.
  • Педагогика және психология негіздері тест сұрақтары №16

    Педагогикадан тест сұрақтары жауаптарымен, тестен өтіп өз біліміңізді тексеріңіз! Әр бес жыл сайын мұғалім өзінің біліктілігін көтеріп, аттестациядан өтуі міндетті екені белгілі. Осыған орай ...
  • Педагогика және психология негіздері тест сұрақтары №15

    Педагогикадан тест сұрақтары жауаптарымен, тестен өтіп өз біліміңізді тексеріңіз! Әр бес жыл сайын мұғалім өзінің біліктілігін көтеріп, аттестациядан өтуі міндетті екені белгілі. Осыған орай ...
Үздік жаңалықтар
загрузка...
Өз пікіріңді білдір
Қанша жалақы аласыз?
25000-35000
35000-45000
45000-55000
55000-75000
75000-100000
100000-250000
Сайтта кім бар
Барлығы: 119
Қолданушылар: 2
Қонақтар: 117
Роботтар: 3
ССултанов Бахтияр Олжабаева Шынар Айдарбековна
Соңғы пікірлер
  • aiboll
    Жазған: aiboll
  • БГК
    Жазған: БГК
  • Венерок
    Жазған: Венерок
  • guizira1983
    Жазған: guizira1983
  • Кеулимжай
    Жазған: Кеулимжай
  • Арнұр
    Жазған: Арнұр
    Мына жаңалықта: Қимылды ойындар
  • ALTUH79
    Жазған: ALTUH79
  • Aiman Bolatbek
    Жазған: Aiman Bolatbek
  • Гүлнар Жолдасова
  • aiboll
    Жазған: aiboll
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика