Білімділер поралы

Үндінің сұлу сазды рагасы

Сабақтың тақырыбы: «Үндінің сұлу сазды рагасы». Ән: «Алматы - Дели» Е. Хасанғалиев.
Сабақтың мақсаты: Оқушыларды әлем халықтарының театрларымен таныстыру. Оның ішінде үнді дәстүрлі музыкасын тыңдау арқылы эстетикалық тәрбие беру. Оқушыларды әлемдік мәдениеттілікке тәрбиелеу. Көзқарастары мен дүниетанымдарын кеңейту.
Типі: аралас сабақ
Пәнаралық байланыс: география

Барысы:
1. Ұйымдастыру кезеңі:
а) Амандасу.
Мұғалім: Саламатсыз ба?(әуенмен орындау).
Оқушылар: Саламатсыз ба? (әуенмен орындау)
Құтты қонақ келіпті,
Төрімізге еніпті.
Қош келіпсіз ұстаздар,
Саламатсыз ба?(әуенмен оқушылар орындауында)

ә) Түгелдеу. Сабаққа назарын аудару
Балаларға үнді музыкасынан үзінді жіберу.
- Балалар, бұл қай ұлттың музыкасы? Ия, сендер оны жақсы білесіңдер, бұл үнді музыкасы. Біз әлем халықтарының мәдениеті туралы тақырыбымыздың «үнділер» бөліміндеміз. Әуелі өткен тақырыптарымызға бір шолу жасап алайық. 1 слайд.

2. Үй тапсырмасын қайталау.
- Тақтадағы суреттерге назар аударып ондағы суреттер қай халыққа тән екендігін табыңдар.
Тақтадағы суреттерді танып ал! 2 слайд.
3. 3 слайд бойынша үй тапсырмасын қайталап шығу.
Башқұрт халқының үлкен құрметке ие аспабы бұл - қурай аспабы.
Қурай аспабы оларда тек аспап қана емес ол Башқұрт мемлекетінің символы ретінде аса қадірлі аспап болып саналады екен.
- Қурай аспабын неден жасайды балалар?
Ұзындығы қанша болады?
- Қазақ халқында қурайға ұқсас қандай аспаптар бар?
- Үні қандай бұл аспаптың?

4. 4 слайд
- «Маған таныс». Өзіңе таныс актерлерді атап шық.
- Ал, енді біз Үнді актерларымен қаншалықты таныспыз. Мына суреттерден кімдерді жақсы танимыз, және олар туралы не білеміз?
Авики Гор, Шак Рукх Хан, Айшвария Рай, Аамир Кхан, Хем Малини т. б.

5. 5 Слайд. Жаңа сабақ: Үндінің сұлу сазды рагасы
Үндінің Рагасы - үнді классикалық музыкасы. Тарихи тақырыпқа құрылған. Жеке дауыспен орындауға арналған баяу музыка. Рага бірнеше мунуттарға созыла беруі мүмкін.
Үнді биі – екі мың жылдан астам тарихы бар өте көне өнер. Үнді мифологиясы бойынша, ең алғашқы биші Шива құдай болды деп саналады. Осы аңызда Шива өзінің әртүрлі қимылдардан құралған биімен түпсіз тұңғиықтан мына жарық әлемді жаратты делінеді.

Негізі, үнді биі классикалық, тайпалық және халық билері болып үш топқа бөлінеді. Театр, музыка мен би өнері жөніндегі «Натьяшастра» (II ғасыр) трактатында би негізгі бөлім ретінде ерекше қарастырылады. Осы еңбекте бидің бүкіл қағидалары, қимылдары, кейіпкерлері, тіпті, костюмдеріне дейін қандай болу керек екендігі жазылған. Үнді классикалық биінің 8 стилі бар. Олар: Тамилнаду штатында – Бхаратанатьям, Уттар - Прадеш, Раджастан штаттарында – Катхак, Керала штатында – Катхакали (ерлер биі) және Мохини - аттам (әйелдер биі), Андхра - Прадеш штатында – Кучипуди, Манипур штатында – Манипури, Орисса штатында – Одисси, Ассам штатында – сатрия билері. Бұлардың барлығының орындалу техникасы түрліше болғанымен, философиялық мәні бірдей. Әр стилдің өзінің терең тарихы, өзіндік заңдылықтары бар.

– Үнді классикалық биінің ең негізгі ерекшелігі – әдебиетпен байланыстылығында. Билердің барлығы белгілі бір шығармаға, эпостардың ішіндегі мифтерге қойылады. Қимыл - қозғалыстар арқылы оқиғаның мазмұны жеткізіледі. Сосын үнді би қимылдарының өзі бір ғылым сияқты. Оларда әр қимылдың белгілі бір мән - мағынасы бар, яғни, әр қозғалыс сөйлеп тұрады.

Халық билері. Олардың мазмұндары бірдей болып келеді, әлеуметтік өмірді суреттейді, классикалық билер секілді арнайы оқиғаға құрылмайды. Тайпа билері де дәл солай.
XVII ғасырға дейінгі, яғни ежелгі және орта ғасырлар кезең. Ол кездері биді ғибадатханаларда билейтін болған. Сол үшін қыздарды арнайы ғибадатханаларда тәрбиелеген, оларды девадаси деп атаған. Олар жақсы билеп қана қоймай, ән айтып, музыкалық аспапта ойнаған, жақсы киініп, актерлік шеберлікке те үйренген, әдемі сөйлеп, түрлі ұлттық салт - дәстүрлерді жетік меңгеріп шыққан. Әрбір ата - ана өзінің бір қызын бишілікті оқыту үшін ғибадатханаға беріп отырған. Өйткені олардың қоғамдағы дәрежесі өте биік болатын, оларды қатты сыйлайтын.
Музыка тыңдау: Үнді рагасы - (5 слайдтарда)
Музыканы талдау:
– естіген музыкадан алған әсерің қандай?
- музыканың көркемдігі (темпі т. б) туралы айт?
- музыка қандай көңіл - күйді қалыптастырды?

Сергіту сәті: қыздарымыздың дайындаған үнді биін тамашалау.
- Рахмет, қыздар, өте тамаша биледіңдер!
6 слайд. Катхакали театрына тек ерлерді ғана алған. Олардың киімі мен бет бояулары да ерекше болған. Тек қимыл ғана емес, беттің мимикасын өзгертіп отыру да маңызға ие. Ал, қыздары ұлттық Бхаратанатьям биін былай билейді:
Видеодан Бхартанатьям биін тамашалау.

6. Жаңа ән үйрену:
- Балалар, бүгін біз Ескендір Хасанғалиев ағамыздың «Алматы - Дели» әнін үйренеміз. Е. Хасанғалиев туралы қысқаша мағлұмат беріп кету. 7 слайд.
Әнді үйренбес бұрын біз не жасаймыз? Ия, тыныс жаттығуларын және дауыс жаттығуларын жасаймыз. Тыныс жаттығуларын біз Ресейдің опера әншісі Стрельникованың әдісін қолдана отырып жасаймыз:
1. Алақан.
2. Мысық.
3. Насос.
4. Иығымызды құшақтау.
Дауыс жаттығуын до мажор гаммасында орындаймыз:
До - до - фа - фа - фа - ми - фа,
До - до - фа - фа - фа - ми - фа.
До - до - си - си - ля - фа - соль,
Си - си - ля - ля - соль - ми - фа.
До - си - ля, до - си - ля, до - си - ля - соль,
Си - ля - соль, си - ля - соль, си - ля - соль - фа.
Енді балалар, әнді үйренбес бұрын оны біз тыңдап алайық! Бұл әнді кезінде өте тамаша әнші, қазір о дүниелік болып кеткен апамыз Мадина Ералиева орындаған екен. Бәріміз бірге тамашалайық! 8 слайд.
- Ендеше «Алматы - Дели» әнін үйренейік. (тақтада және балалардың қолдарында сөзі бар).
Әнді жеке, топпен орындау.

7. Түсінгенін тексеру:
- Сендер үнділер туралы қандай мәліметтер алдыңдар, қандай жаңа терминмен таныстық?
- Ендеше сабақ бойынша сұрақтарға жауап берейік.

8. Қорытынды.
Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалау.
Әнді қайталап орындау
Үйге тапсырма:
Әнді жатқа айту.
Үнді халқы туралы мағлұмат жинап келу. 9 слайд.
Сабақ аяқталды, сау болыңыздар!
Материал рейтингісі:
  • 0
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Бәйге бөлімі
  • Мәтін, мәтіндік блоктарды құру

    Оқушыларды Macromedia Flash бағдарламасында мәтінмен жұмыс жасауды үйрету; Оқушыларды мәтінмен жұмыс жасау туралы білімдерін қалыптастыру
  • Мағжан Жұмабаев «Сүйемін» өлеңі

    Мағжан Жұмабаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы жалпы мағлұмат алуға, танып - білуге қызықтыру, «Сүйемін» өлеңінің идеясы мен тақырыбын түсінуге және өлең құрылысын жан - жақты талдай білуге, сын ...
  • Қайталау. 400 - 406 - жаттығулар

    Оқушыларды қазақ халқының дәстүріне деген сүйіспеншілікке, сыйластыққа тәрбиелеу.
  • Қош келдің – әз Наурыз!

    Наурыз қазақтың ұлттық мейрам екенін ашып көрсету; балалардың санасына халқына деген мақтаныш сезім ұялату; мерекеге байланысты ұлағатты сөздердің мағынасына қарай балаларды адамгершілікке, елін, ...
  • Спортпен айналысамыз

    Берілген материалдың мағынасын түсінеді, сөздерді жіктейді, есімдіктерді, демеулік шылауларды атап, мысалдар келтіре алады.
  • Би музыкасы

    Қазақ халқының салт - дәстүріндегі бидің алатын орны, Шара Жиенқұлованың өмірімен және билерімен танысу. Оқушылардың музыка пәніне қызығушылығын дамыту, сүйіспеншілігін ояту арқылы әсемдікке ...
  • «Getting from A to B. Travel and transport» «А - дан Б - ге жету. Саяхат пен көлік

    - саяхат түрлері мен көліктерді сипаттай алады; - көліктің түрлерін ажыратып, олардың атқаратын қызметтерін атап береді.
  • Республиканың 1965 - 1985 жылдардағы қоғамдық - саяси өмірі

    Республиканың 1965 - 1985 жылдардағы қоғамдық - саяси өмірі жеке, жұптық, топтық жұмыс жасай отырып, өздігінен білім алады
Үздік жаңалықтар
Загрузка...
Өз пікіріңді білдір
Қанша жалақы аласыз?
25000-35000
35000-45000
45000-55000
55000-75000
75000-100000
100000-250000
Сайтта кім бар
Барлығы: 202
Қолданушылар: 0
Қонақтар: 202
Роботтар: 2
Соңғы пікірлер
  • aiboll
    Жазған: aiboll
  • БГК
    Жазған: БГК
  • Венерок
    Жазған: Венерок
  • guizira1983
    Жазған: guizira1983
  • Кеулимжай
    Жазған: Кеулимжай
  • Арнұр
    Жазған: Арнұр
    Мына жаңалықта: Қимылды ойындар
  • ALTUH79
    Жазған: ALTUH79
  • Aiman Bolatbek
    Жазған: Aiman Bolatbek
  • Гүлнар Жолдасова
  • aiboll
    Жазған: aiboll
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика