Білімділер поралы

Масса және күш. § 30. Денелердің өзара әрекеттесуі. Дененің массасы.

Сабақтың тақырыбы: ІҮ тарау. Масса және күш. § 30. Денелердің өзара әрекеттесуі. Дененің массасы.
Физика 7 сынып
Сабақтың мақсаты: 1. Білімділік: Денелердің өзара әрекеттесуін, дененің массасы оның өлшеміне байланысты болатынын түсіндіру. Масса ұғымын енгізу. 2. Дамытушылық: Танымдық қабілетін, формулаларды қолдана отырып есептер шығаруға, логикалық ойлау қабілетін дамыту. Теориялық білімін практикада қолдана білуге үйрету.
3. Тәрбиелік: Тәжірибелер жасап көрсету арқылы, пәнге қызығушылығын, ізденімпаздылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Сабақ әдісі: Түсіндіру, сұрақ - жауап, баяндау
Сабақ көрнекілігі: Интерактивті тақта, тест, таразы, кірлер, ағаш қиындылары,
сызғыш, өшіргіш т. б.
Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі:
Сынып оқушыларын түгелдеп, олардың назарын сабаққа аудару.

ІІ. Жаңа сабақты түсіндіру:
Енді, осы денелер өзара әрекеттескен кезде дененің жылдамдықтары қалай өзгеретінін, дененің массасы қалай болатынын қарастырайық.
а) Табиғаттағы барлық денелер бір - бірімен әрекеттеседі ме?
ә) Жалпы «масса» дегенді сендер қалай түсінесіңдер?
б) Олардың бір - бірінен айырмашылығы неде?
Табиғатта басқа денелермен әрекеттеспейтін денелер жоқ. Барлық денелер бір - бірімен әрекеттеседі. Мұны біз мұз айдынында коньки теуіп жүрген екі баланың бірі екіншісін қолымен итеріп жібергендегі әрекетін мысалға келтірсек. (1 сурет). Олар бағыттары қарама - қарсы жаққа қарай сырғанап кетеді. Осыдан денелердің бір - біріне әрекет етуі өзара әрекеттесу деп аталады. Денелер өзара әрекеттесу салдарынан түрліше жылдамдық алады екен. Мысалы коньки киіп тұрған екі баланың біреуі кіші, екіншісі ересектеу баланың қозғалысын қарастырайық(2 - сурет). Кіші баламыз үлкен жылдамдық алады. Осындай мысалдардан денелердің жылдамдықтарын өзгерту қабілетін сипаттайтын физикалық шаманы енгіземіз.

Сонымен денелердің өзара әрекеттесу кезіндегі жылдамдықтарының өзгеру қабілетін сипаттайтын физикалық шаманы дененің массасы деп атайды.
Өзара әрекет кезінде денелер өз жылдамдықтарын әр түрлі өзгертеді.
Денелердің мұндай қасиетін инерттілік деп атайды. Дененің массасы – бір дененің инерттілігін сипаттайтын физикалық шама. Массаны m әрпімен белгілейді. ХБ жүйесінде (СИ) массаның бірлігіне килограмм (1кг) қабылданған. Бұл платина мен иридийдің қорытпасынан құйылып жасалған цилиндр түріндегі эталондық (үлгі( кірдің массасы. Килограммның халықаралық үлгісі Париж қаласының жанындағы Севр қаласындағы эталондар мұражайында сақтаулы. Өлшейтін құралы таразы. Тәжірибеде массаның басқада бірліктері пайдаланады.
1т (тонна) = 1000 кг
1ц = 100 кг
1кг =1000 г
1кг = 1 000 000 мг
1г = 0, 001 кг
1мг = 0, 001 г
1кг = 0, 01 ц
1 кг= 0, 001т
Мынандай тәжірибе қарастырайық. Массалары, қасиеттері бірдей екі арбашаны алып олардың үстіне бірдей материалдан жасалған, бірақ көлемдері әртүрлі болатын білеушелер қойып тәжірибені қарастырамыз. Арбаша өзара әрекет кезінде t уақыт аралығында жүріп өткен s1 жолы екіншісінің s2 жолынан артық болады.
(s 1 > s2 ) Өлшеулер s1 = 2s2, v1 =s1/t; v2 =s2 /t; онда v1 = 2v2 тең болады.
Яғни

ІІІ. Сабақты бекіту.
 Енді балалар осы өрнектерді пайдалана отырып есеп шығарайық
 1кг мақта ауыр ма, темір ауыр ма? m1 = m2, V1> V2

1. Есеп. Роликті коньки киген екі бала бір – бірінен кері итеріліп, қарама қарсы жаққа қарай сәйкес 3 және 4 м/с жылдамдықпен сырғанап кетті. Бірінші баланың массасы 40 кг. Екінші баланың массасы неге тең?

Пән мұғалімі: А. А. Темирова

Масса және күш. § 30. Денелердің өзара әрекеттесуі. Дененің массасы. жүктеу
Материал рейтингісі:
  • 0
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Загрузка...
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Үздік жаңалықтар
Бәйге бөлімі
  • Having fun. Abilities.

    To learn and practise Can/can't. To develop the pupil's habits of reading, speaking and writing, to support an interest to the English lesson.
  • Әртүрлі саладағы модельдер

    модель түрлерімен ажырата білуге, модель түрлерін анықтауға, модельдеудің қажеттілігін, оның пайдасын түсіндіру; оқушының шығармашылығын, ойлау қабілетін арттыру; еркін пікір білдіру мен өзара ...
  • Жұлдызды аспан

    Жұлдызды аспан – шоқжұлдыздар мен жұлдыздар олардың атаулары мен белгіленулері туралы ақпарат беру, айырмашылығын көрсету.
  • Зат есімнің септелуі

    Зат есімнің септелуі туралы түсінік беру. Септік жалғауларымен таныстырып, олардың сұрақтарын меңгерту. Оқушылардың топпен жұмыс істеу, ойлау, есте сақтау, зерделеу қабілеттерін дамыту.
  • Жұмбақ математика

    1 - ден 5 - ке дейін тура және кері санау, геометриялық пішіндерді ажырату; жұмбақ құрастыру, логикалық тапсырмаларды орындау арқылы балалардың тілін, ой – өрісін, ойлау қабілетін дамыту. ...
  • «Наурыз» С. Сейфуллин

    С. Сейфуллиның «Наурыз» өлеңді мәнерлеп оқиды. Сыни ойлауға үйренеді. Өлеңді жан - жақты талдайды. Жеке тұлға ретінде шығармашылыққа, іздемпаздылыққа баулу.
  • Ш. Мұртаза «Эльза – кішкентай періште»

    Жазушының өмірі мен шығармашылығынан мәлімет беру, үзіндіні толық талдау арқылы оқырманның рухани жан дүниесін байытудағы көркем шығарманың күш - қуатын таныту, идеялық мәнін ашу.
  • Презентацияларды құру. Безендіру шаблондары

    Презентацияны құру технологиясы туралы білімдерін қалыптастыру. Презентацияны жасауда өз шаблондарын құру технологиясын үйрену және оны практикада қолдана білу.
Соңғы пікірлер
Өз пікіріңді білдір
5 күндік оқу кестесі дұрыс па?
Ия керемет
Бұрыннан күткем
Еш өзгеріс келтірмеді
Маған бәрібір
Жоқ бұрынғысы дұрыс еді
Сайтта кім бар
Барлығы: 39
Қолданушылар: 0
Қонақтар: 39
Роботтар: 4
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика