Білімділер поралы
загрузка...

Ғұндар

Ғұндар тарихы. Ғұн мемлекетінің қалыптасуы.
Мақсаты: Қытай деректеріндегі ғұн туралы жазбаларды меңгерту, мемлекеттік құрылымы мен тайпа бірлестіктері туралы мағлұмат беру
Күтілетін нәтиже: Қазақстан территориясындағы мемлекеттік бірлестіктер туралы білімдері толығады, тарихи тұлғаларды біледі.
Негізгі идеялар - Оқушылардың топтарда жұмыс істеуі арқылы бірін - бірі оқытуын қалыптастыру.
- Тапсырмаларды орындауда өмірдегі білімімен білетініне сүйену
- Өз бетімен білім алушылық қабілетін қалыптастыру.
Оқытуда қолданылатын әдіс - тәсілдер Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер (диалогтық), сыни ойлау (топтық, жұптық жұмыстар), семантикалық карта, топтастыру
Негізгі дерек көздер немесе ресурстар Ежелгі Қазақстан тарихы оқулығы
Интернет материалдары. Қазақстанның тас дәуірі. Алматы 2008 ж, мұғалімге арналған нұсқаулық (үшінші деңгей)
Ұйымдастыру
2 МИН Ізгі арманын, үмітін
Бабалардың жалғаймыз!
Білімнің көкжиегінде
Жалындаймыз, самғаймыз!- хормен айту
«КӨПІР» тапсырмалары
(оқушылар үйде орындап, бүгінгі сабаққа дайындалып келеді)
4 МИН І - топ
Қаңлы мемлекеті қай ғасырда құрылды? Б.. з. б. 3 - 2 ғғ
2. Қаңлылар соғыс бола қалған жағдайда қанша жауынгер жасақтай алды? (120 мың
3. Қаңлы тайпаларында билік қандай жолдармен қалдырылды? (Әкеден балаға мұра ретінде)
4. Жетіасар мәдениеті қандай өзен аңғарында орналасқан? Қуаңдария мен Жаңадария
ІІ - топ
1. 1. Қаңлылардың астанасы қалай аталды? (Битянь)
2. Мүлік теңсіздігінің шығу себебі неде? (әлеуметтік жіктелу)
3. Қаңлылардың халқының саны қаншаға жетті? (600 мың адам не 420 мың үй)
4. Қаңлылар қандай елдермен байланыс жасады? (Қытай, Парфия, Рим, Кавказ)
ІІІ - топ
1. Қаңлылар қандай күштерге сиынды? (Табиғат күштеріне және ата - баба рухына)
2. Қаңлылардың археологиялық мәдениеттерінің бірі. (Қауыншы, Отырар – Қаратау, Жетіасар )
3. Қаңлылар мен Үйсіндер арасындағы соғыс қай ғасырда болды? (б. з. б I ғас. орт)
4. Б. з. б 46 - 36 жылдары қаңлылардың Қытайға қарсы көмек көрсеткен елі (Ғұндар)
Жаңа тақырып бойынша тапсырмалар
Теориясы:
«БІЛУ»
(Кім? Не? Нені? Қашан? Қандай? Қалай? Не істеді?)
2 МИН
«Ғұн» сөзі «Гун рун, хуню» т. б. атауларымен белгілі
Ғұн атауы б. з. д III ғ Қытай деректерінде кездеседі.
Қазақстан жеріне б. з. д. Іғ - ң соңы мен I ғ - да келген.
Халқы 1, 5 млн адам, 24 руға бөлінген. Оларды Шаньюйдің туысқандары басқарды.
Түменбасыларын шаньюй тағайындаған. Олардың әрқайсысында мыңнан әскер болған. Ғұндардың мемлекеті әскери жүйе бойынша құрылған.
Ғұндардың билік жүйесі
Тәңірқұты (Шаньюй) рубасылар кеңесі
Түменбасылар (24)
Мыңбасылар
Жүзбасылар
Онбасылар
Халық жиыны 3 жылда
Ғұндардың даңқты қолбасшысы Атилла шамамен 400 - 453 жылдары өмір сүрген, қазақтар Атилланы - Еділ деп атаған. Атилланың сырт келбетін «бір көрген адам оның нағыз азиялық екенін бірден айтады, орта бойлы, мығым денелі, көзі өткір, сұсты болған. Қозғалысы шапшаң, сенімді. Ол - Еуропаны, Африканың солтүстік бөлігін, Батыс Азияны қамтыған, Рим империясын жеңіліске ұшыратты. 453 жылы Атилла қайтыс болып, империя ыдырай бастады.
Теориясы:
«ТҮСІНУ»
(Неге?
Неліктен? Себебі? Не үшін?)
15 МИН

2 МИН Джигсо әдісі бойынша топтарға тапсырма беріледі.
Сіздің тобыңызда 5 рөлді: көшбасшы, баяндамашы, хатшы, уақыт сақшысы және бақылаушыларды анықтаңыз. Жұмыс төмендегідей жоспармен жүреді
1 топ: Ғұн тарихының ерте кезеңі
2 топ: Ғұндар мемлекетінің құрылымы
3 топ: Ғұн тайпаларының бірлестігі
Мәтінмен жұмыс жасайды., талқылайды, пікір алмасады. Акт пайдаланады. Постер құрып талдайды.
Бейне көрініс «Ерден атаның ертегісі». (Ғұн мемлекеті)
Практикасы:
«ҚОЛДАНУ»
(қарапайым тапсырмалар)
1мин

2МИН
1. Жұптық жұмыс (Тарихи диктант )
Мәтінді толық талқылай отырып, берілген тапсырманың орнын толықтырып жазба түсіреді.
1. Ғұндар туралы дерек беретін........ қытай деректері
2. Ғұндар кезеңін қамтитын аралық..... б. з. б. ІY ғ.- б. з. ІІІ ғ.
3. Ғұндар Қытайдың Хан әулетінің негізін қалаушы........... жеңіп, өздеріне бағынышты етті. Лю - Банды
4."Жер дегеніміз - мемлекеттің негізі, оны қалай береміз" деген ғұн басшысы......
Мөде
5. Олардың әрқайсысына......... – нан атты әскері болған. 10000
6. Енисей жағалаулары мен Алтайды мекендеген ежелгі тайпа... ғұндар
7. Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша............. 3 қанатқа бөлінген
Теориясы:
«ТАЛДАУ»
(Қорытынды шығаруға бағытталған: Мазмұнды жүйеле, анықтама бер, кесте, сызба толтыр, сөзжұмбақ, ребус шеш сияқты т. б. сөздер тапсырма шартында болу керек )
5 МИН Келісемін. Келіспеймін.
1.. Тарих – өткенді және қазіргіні зерттейтін ғылым
2. Қазақстан – көп ұлтты ел.
3. Қазақстан – әлемдегі ең үлкен мемлекет.
4. Ғұндар – қазақтардың арғы атасы.
5. Ғұндар – Азиядан Шығыс Еуропаға дейінгі аумақты мекендеген ежелгі халық.
6. Ғұндар 24 руға бөлінді.
7. Алтын адам “ Алматы облысынан табылған.
8. Ғұндар көшпелі өмір сүрді.
9. Ғұндарда әскери өнер жоғары дамыды.
10. Ғұндар киіз үйлерде тұрған жоқ.
11. Ғұндардың өмірінде аңшылық та маңызды орын алды.
12. Тарихтағы аты әйгілі “Ұлы Қытай қорғаны” ғұндардан қорғану үшін салынған.
13. Мөде шаньюйді қытай деректерінде Маодун деп атайды
14. Ғұндар ағаш үйлер де салды.
15. Полихромдық әдіс ғұндарда болған жоқ
Рим тарихшысы Аммиан Марцеллин: “Ғұндар төзімді келеді. Күні - түні ат үстінен түспейді, сауда - саттығын да ат үстінде жүріп жасайды, ат үстінде ішіп - жейді, ат үстінде қалғып ұйықтайды, тіпті түс де көреді” деп сипаттап жазған.
«Олар соғыстан кейін тыныш әрі қамсыз тіршілік етеді, әркім қолында барымен қанағат етеді» дейд Жауабы: /Прииск Византия елшісі/
Теориясы:
«ЖИНАҚТАУ»
(Қорытынды шығар, анықтама бер. Мазмұнды жүйеле, кесте, сызба, т. б. түрінде)

2МИН

5 МИН Ойлан тап!
Жұптық бағалау жүргізіледі.
1. Б. з. б. 3 ғ. Қытай деректерінде кездеседі.
2. Б. з. б 209 ж - Мөде басқарған ғұн державасы пайда болды. Л. Н. Гумилев
3. б. з. б ІІғ мен І ғ Қазақстанның оңтүстік батысы мен Арал бойына ғұн тайпаларының келе бастауы
4. 300 – Ғұндар мен Қытай елінің арасындағы соғыс қимылдары
5. 24 - Ғұндар 24 руды басқарған.
6. Б. з. Б 55 ж - Ғұндардың екіге бөлінуі
7. 60, 100 метр сайын қорғанға күзет мұнаралары қойылған.
8. 10 - Қорғанның биіктігі.
ІY. Дәптермен жұмыс. Термин сөздер
1.. Шаньюй «Аспанұлы» деген мағына береді
2. Қытайлар ғұндарды «хунну» деп атады
Сабақты бекіту. Тест. (5 - минут)
1. Қытай деректерінде "ғұн" атауының пайда болған кезі
А) б. з. б. ІУ ғ. В) б. з. б. У ғ. Ортасы С) б. з. І ғ. D) б. з. б. І ғ. Басы Е) б. з. б. ІІІ ғ. аяғы
2. Қытай деректеріндегі ғұн басшысы лауазымы:
А) "Гуньмо В) "Күнби" С) "Хан" D) "Патша" Е) "Шаньюи"
3. Ғұндар туралы дерек беретін
А) парсы жазбалары В) иран жазбалары С) рим жылнамалары D) византия деректері Е) қытай деректері
4. Ғұн державасының негізін қалаған
А) Мөде В) Мұқан С) Аттила D) Бумын Е) Чжи - Чжи
5. "Жер дегеніміз - мемлекеттің негізі, оны қалай береміз" деген ғұн басшысы
А) Чжи – Чжи В) Мұқан С) Аттила D) Бумын Е) Мөде
6. Шығыстанушы Л. Н. Гумилевтің мәлімдеуінше ғұн державасының пайда болған мерзімі
А) б. з. б. 306 ж. В) б. з. б. 420 ж. С) б. з. б. 509 ж. D) б. з. б. 109 ж. Е) б. з. б. 209 ж.
7. Енисей жағалаулары мен Алтайды мекендеген ежелгі тайпа
А) сақтар В) қаңлылар С) ғұндар D) сарматтар Е) үйсіндер
8. Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша
А) 2 қанатқа бөлінген В) бөлінбеген С) 3 қанатқа бөлінген
D) 5 қанатқа бөлінген Е) 4 қанатқа бөлінген
9. Ғұн шаньюйінің жақын туыстары иеленген лауазым
А)"Тархан" В)"Сұлтан" С)"Түменбасы" D)"Жабғу" Е)"Уәзір"
10. Ғұн мемлекетіндегі ру саны
А) 14 В) 9 С) 7 D) 12 Е) 24
Жауаптары
№ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Е Е Е А Е Е С С С Е

Практикасы:
«БАҒА БЕРУ»
3 МИН Рефлексия
(2 минут)
Кері байланысты орнату.
Оқушылар бүгінгі сабақта нені білгенін жазады,
Қорытынды Мағжан Жұмабаев «Пайғамбар»
Ғаламтордан дерек көздерін жинау.
Эссе «Ғұндардың тарихтағы орны»

Атырау облысы, Жылыой ауданы,
№3 жалпы орта білім беретін мектептің
тарих пәні мұғалімі Мухамбедиярова Алтынгуль Жолымбетовна

Назар аударыңыз! Жасырын мәтінді көру үшін сізге сайтқа тіркелу қажет.
Материал рейтингісі:
  • 0
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Загрузка...
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Ойын-сауық отауы
Үздік жаңалықтар
загрузка...
Өз пікіріңді білдір
Қанша жалақы аласыз?
25000-35000
35000-45000
45000-55000
55000-75000
75000-100000
100000-250000
Сайтта кім бар
Барлығы: 178
Қолданушылар: 2
Қонақтар: 176
Роботтар: 4
Marxaba Самат Болат
Соңғы пікірлер
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика