Балабақшадағы ойын арқылы оқытудың маңызы

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесінде ойын – баланың негізгі іс-әрекеті болып табылады. Балабақша жасындағы бала қоршаған ортаны, адамдар арасындағы қарым-қатынасты, алғашқы білім мен дағдыларды ең алдымен ойын арқылы меңгереді. Сондықтан ойын арқылы оқыту – баланың жас ерекшелігіне толық сәйкес келетін, тиімді әрі нәтижелі педагогикалық әдіс.

Ойын арқылы оқыту – оқу-тәрбие үдерісін баланың қызығушылығына негіздей отырып ұйымдастыру. Бұл әдісте бала өзін еркін сезінеді, белсенділік танытады, тапсырманы ойын ретінде қабылдайды. Нәтижесінде оқу материалы балаға жеңіл әрі есте қаларлық түрде меңгеріледі.

Мысалы, түстерді үйрету барысында тәрбиеші «Түсті тап» дидактикалық ойынын ұйымдастырады. Балалар әртүрлі түсті текшелерді таңдап, атын айтып, топтастырады. Бұл ойын арқылы бала түстерді тез есте сақтайды және зейіні дамиды.

Ойын арқылы оқыту баланың жан-жақты дамуына ықпал етеді:

Ақыл-ой дамуы – логикалық ойлау, салыстыру, қорытынды жасау қабілеті артады;

Тілдік даму – сөздік қоры молайып, байланыстырып сөйлеуге үйренеді;

Әлеуметтік даму – бір-бірімен тіл табысу, кезек күту, ережені сақтау дағдылары қалыптасады;

Эмоциялық даму – өз сезімін білдіру, қуану, жеңілу мен жеңуді қабылдау қабілеті дамиды;

Шығармашылық қабілет – қиялы ұшталып, жаңа идея ойлап табуға талпынады.

Мысалы, «Отбасы» сюжетті-рөлдік ойынында балалар әке, ана, бала рөлдерін бөлісіп ойнайды. Бұл ойын арқылы олар отбасындағы қарым-қатынасты, жауапкершілікті және үлкенге құрмет көрсетуді үйренеді.

Балабақшада ойынның бірнеше түрі кеңінен қолданылады:

Сюжетті-рөлдік ойындар – «Дәрігер», «Дүкен», «Мектеп»;

Дидактикалық ойындар – санау, әріп таныту, пішіндерді ажырату;

Қимылды ойындар – «Ақ серек – көк серек», «Кім жылдам?»;

Шығармашылық ойындар – құрастыру, сурет салу, мүсіндеу.

Мысалы, «Дәрігер» ойынында бала өз ойын еркін жеткізіп, сұрақ қоюға, жауап беруге үйренеді, ал бұл тілдік қарым-қатынасты дамытуға үлкен ықпал етеді.

Ойын арқылы оқытуда тәрбиешінің рөлі ерекше. Тәрбиеші ойынның мақсатын нақты белгілеп, оны оқу мазмұнымен байланыстыруы қажет. Сонымен қатар әр баланың ойынға белсенді қатысуына жағдай жасап, бағыт-бағдар беріп отыруы тиіс.

Мысалы, қимылды ойын кезінде тәрбиеші қауіпсіздік ережесін сақтауды ескертіп, балалардың бір-біріне көмектесуіне ықпал етеді. Осылайша ойын тек көңіл көтеру құралы емес, тәрбиелік мәні бар әрекетке айналады.

Қорытындылай келе, ойын арқылы оқыту – балабақшадағы оқу-тәрбие үдерісінің негізгі әрі тиімді әдісі. Ол баланың танымдық қызығушылығын арттырып, білімді саналы түрде меңгеруіне мүмкіндік береді. Сондықтан тәрбиеші ойын әдістерін жүйелі түрде қолданып, әр сабақта баланың белсенділігін арттыруға мән беруі тиіс.