Білімділер поралы

Дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктер

Атырау қаласындағы облыстық дарынды балаларға арналған
лицейде орыс сыныптарына қазақ тіл мен әдебиеті мұғалімі
Куанышалиева Гаухар Кадыровна

Қазақ тілі, 6 - сынып
Грамматикалық тақырыбы: Дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктер. (простые и сложные, положительные и отрицательные глаголы)
Лексикалық тақырыбы: үй жануарлары (домашние животные)
Мақсаты: Оқушылардың өткен тақырыптардан алған білімдерін еске түсіру. Дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктерді түсіндіру; Балалардың ой - өрісін кеңейту, өз ойларын қазақ тілінде еркін жеткізе білуге дағдыландыру; Оқушыларды жануарлармен дос болып, оларды қорламауға үйрету.
Күтілетін нәтиже
А. Үй жануарлары туралы мәлімет алады.
В. Үйренген жаңа сөздерін күнделікті тұрмыста пайдалана біледі.
С. Дара және күрделі, болымды және болымсыз етістіктерді меңгереді.
Керекті жабдықтар Интерактивті тақта, слайд, карточкалар тарату, кестелер, смайликтер.

Ұйымдастыру
1. Сәлемдесу
2. Тексеру
Үй тапсырмасын тексеру

Сергіту сәті.
«Пародия»
1. Жылқының дауысын сал
2. Қойдың дауысын сал
3. Сиырдың дауысын сал
4. Иттің дауысын сал
5. Әтештің дауысын сал
6. Мысықтың дауысын сал

Оқушылар тақтада ілулі тұрған стикерлерді таңдап, онда жазылған жануардың дауысын салады.

Ой қозғау.
1. Етістік дегеніміз не?
2. Етістік қандай сұрақтарға жауап береді?
3. Тұйық етістік туралы не білесіңдер?
4. Негізгі және туынды етістіктерге мысал келтіріңдер.
Экранға ребус қосылады. «Үй жануарлары»

Оқушылар сұраққа жауап беріп, өткенді еске түсіреді.

Негізгі бөлім

Жаңа тақырып. (слайд)
1. Дара: Бір ғана сөзден тұратын негізгі етістік дара етістік деп аталады.
Мысалы: бар, жүр, кел
Күрделі: Екі я одан көп құралып, бір ғана мағынаны білдіріп, бір сұраққа жауап беріп, сөйлемнің бір ғана мүшесі қызметін атқаратын етістіктер күрделі етістіктер деп аталады.
Мысалы: қашып бара жатыр, отыр екен, салып жатыр
Болымды: Іс - әрекеттің, амал - қимылдың жүзеге асқанын, асатындығын, асуын білдіретін форма етістіктің болымды түрі деп аталады.
Мысалы: бар, көтер, сөйле, шық, жаз, кел.
Болымсыз: Іс - әрекеттің, амал мен қимылдың жүзеге аспауын, орындалмауын білдіретін форма етістіктің болымсыз түрі деп аталады. Етістіктің болымды түрі түбір, туынды және күрделі етістіктер арқылы берілетін болса, оның болымсыз түрі болымды етістіктердің түбіріне
– ма, - ме, - ба, - бе, - па, - пе, жұрнақтар жалғау арқылы жасалады.
Мысалы: бар - барма, көтер - көтерме, сөйле - сөйлеме, шық - шықпа, жаз - жазба, кел - келме т. б.

2. Сөздікпен жұмыс
Төрт түлік мал - четыре вида домашнего скота
Шұбат - напиток из верблюжьего молока
Қымыз - напиток из кобыльего молока
Қызмет етеді - служат
Үркегі - пугливый
Құттысы - приносящий благо
Төл - приплод, детёныши
Пайда әкеледі - приносят пользу.

3. Топтық жұмыс.
Үй жануарларына қой, жылқы, сиыр, түйе, ешкі, ит, мысық тағы басқалары жатады. Үй жануарларының, малдың пайдасы зор. Олардың сүті, еті - тағам, жүні мен терісі - киім. Жылқы мен түйені көлік ретінде пайдаланады.
Үй жануарлары адамға қызмет етеді. Түйе сүтінен шұбат, жылқы сүтінен қымыз жасайды. Сиыр мен ешкі де сүт береді. Біздің халық бұл жануарларды «төрт түлік» деп атайды. Ит үйді күзетеді, мысық тышқан аулайды. Үй жануарларын ұрып, қорлауға болмайды.
Түйе - малдың үлкені,
Жылқы - малдың үркегі.
Сиыр - малдың сүттісі,
Қой - түліктің құттысы.

1 - тапсырма.
Аудару.
1 топ – 1 абзац
2 топ – 2 абзац
3 топ – 3 абзац

2 - тапсырма.(үш топқа ортақ)
Мәтіннен етістіктерді тауып, түрлеріне ажырату.

3 - тапсырма.
Мәтін бойынша сурет салып, түсіндіріп беру

Қорытынды
«Жәшіктегі сұрақтар» ойыны.
1. Қандай үй жануарлары бар?
2. Үй жануарларының пайдасы қандай?
3. Етістік дегеніміз не?
4. Дара етістікке мысал (пример) айт.
5. Күрделі етістікке мысал айт
6. Болымды етістікке мысал айт
7. Болымсыз етістікке мысал айт
8. Жылқының сүті?
9. Түйенің сүті?
10. Қазақ халқында неше түлік бар?
Оқушылар сұрақтарға жауап береді.
Бағалау Оқушыларды сабақ уақытындағы белсенділіктері арқылы бағалау.
Үйге тапсырма 130 беттегі екінші тапсырма.
Материал рейтингісі:
  • 0
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Загрузка...
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Үздік жаңалықтар
Бәйге бөлімі
  • Having fun. Abilities.

    To learn and practise Can/can't. To develop the pupil's habits of reading, speaking and writing, to support an interest to the English lesson.
  • Әртүрлі саладағы модельдер

    модель түрлерімен ажырата білуге, модель түрлерін анықтауға, модельдеудің қажеттілігін, оның пайдасын түсіндіру; оқушының шығармашылығын, ойлау қабілетін арттыру; еркін пікір білдіру мен өзара ...
  • Жұлдызды аспан

    Жұлдызды аспан – шоқжұлдыздар мен жұлдыздар олардың атаулары мен белгіленулері туралы ақпарат беру, айырмашылығын көрсету.
  • Зат есімнің септелуі

    Зат есімнің септелуі туралы түсінік беру. Септік жалғауларымен таныстырып, олардың сұрақтарын меңгерту. Оқушылардың топпен жұмыс істеу, ойлау, есте сақтау, зерделеу қабілеттерін дамыту.
  • Жұмбақ математика

    1 - ден 5 - ке дейін тура және кері санау, геометриялық пішіндерді ажырату; жұмбақ құрастыру, логикалық тапсырмаларды орындау арқылы балалардың тілін, ой – өрісін, ойлау қабілетін дамыту. ...
  • «Наурыз» С. Сейфуллин

    С. Сейфуллиның «Наурыз» өлеңді мәнерлеп оқиды. Сыни ойлауға үйренеді. Өлеңді жан - жақты талдайды. Жеке тұлға ретінде шығармашылыққа, іздемпаздылыққа баулу.
  • Ш. Мұртаза «Эльза – кішкентай періште»

    Жазушының өмірі мен шығармашылығынан мәлімет беру, үзіндіні толық талдау арқылы оқырманның рухани жан дүниесін байытудағы көркем шығарманың күш - қуатын таныту, идеялық мәнін ашу.
  • Презентацияларды құру. Безендіру шаблондары

    Презентацияны құру технологиясы туралы білімдерін қалыптастыру. Презентацияны жасауда өз шаблондарын құру технологиясын үйрену және оны практикада қолдана білу.
Соңғы пікірлер
Өз пікіріңді білдір
5 күндік оқу кестесі дұрыс па?
Ия керемет
Бұрыннан күткем
Еш өзгеріс келтірмеді
Маған бәрібір
Жоқ бұрынғысы дұрыс еді
Сайтта кім бар
Барлығы: 189
Қолданушылар: 3
Қонақтар: 186
Роботтар: 2
aiboll Akba Amania
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика