ойын сауық отауы
«Өлі - тірісі» берілмеген қыз аурушаң болады.
02.02.2018 2 422 0 Дауыл

«Өлі - тірісі» берілмеген қыз аурушаң болады.

Бұл қызықты
«Өлі - тірісі» берілмеген қыз аурушаң болады.
Үйленгенде «өлі - тірі» апарудың сыры неде?
Екі жас үйленгенде жасалынатын қазақи дәстүрлердің ішіндегі ең маңыздысының бірі «Өлі - тірі». Қызға құда түскен жақ құдалыққа келгенде «Өлі - тіріге» арнаған малын қоса ала келеді. Ол қой болғаны дұрыс.

Әрі семіз, әрі жас мал болса, еті жұмсақ және дәмді болады. Жиналған қауым ризашылықпен ауыз тиіп, оң батасын береді. Негізінен мұсылмандық қағидалары бойынша дәмді ас беру де үлкен сауаптардың біріне жататындығын ескерген жөн. Және де құдаларының әкелгені көңілге қонымды болса, қыздың ата - анасының, туған - туыстарының мәртебесі көтеріліп, ел алдында бір марқайып қалатындығы тағы бар. Қызының жөн білетін, өсіп - өнген жерге барғандығына іштей қуанады. Ата - ана үшін ең маңыздысы – қызының бақыты. Ал қызының бақытты болуы оның ата - енесіне де байланысты екендігін үлкендер жақсы біледі.

Қазақта «Жақсы жерге түскен келін – келін, жаман жерге түскен келін – келісап», «Жібекті түте алмаған жүн етеді, келінді күте алмаған күң етеді» деген сөз бар. Мұнда келіннің жақсы болып қалыптасуы оның ата - енесіне байланысты екендігі тауып айтылған. Яғни, үлгілі келін жақсы ененің тәрбиесінің нәтижесі деуге әбден болады. Сондықтан ата - ененің алғашқы қадамдары жаңа түскен келінге үлгі әрі тәрбие. Өзі бір үйдің босағасын аттап отырғанда оған жасалынған құрмет, жылы ілтипат келіннің алғашқы отбасылық тіршілігіне деген қызығушылығын арттырады, жаңа туыстарына жақындастыра түседі.

Үлкендердің құдалық рәсімі шын көңілден, үлкен махаббатпен орындалғаны абзал. Оның ішінде жоғарыда айтып өткеніміздей «Өлі - тірі» рәсімі де өз дең гейінде жасалынғаны дұрыс. Себебі «Өлі - тіріге» әкелінген малдың етінен ағайы - туыс, жора - жолдас, көрші - қолаң түгелдей ауыз тиеді. Тұрмысқа шыққан қыздың бақилық дүниеге өткен ата - бабаларына, туыстарына арналып құран бағышталады. Яғни, бұл дәмге өлі де, тірі де разы болсын деген ниетпен жасалынатын «Өлі - тірі» рәсімі – көпшілікке арналатын құдайы садақа. Сойылған малдың еті түгелімен асылады. Бұл малдың етінен ұзатылатын қыз ауыз тимейді. Қазақта барар үйінің босағасын аттамай тұрып оның дәмін татса, кездейсоқ кедергілер кездесіп, ол жақтың дәм - тұзы бұйырмай қалуы мүмкін деген ырым да бар.

Сонымен қоса халқымызда «Өлі - тірісі» берілмеген қыз аурушаң болады деген де ырым кездеседі. Сондықтан талай ғасырлардан бері өміршеңдігін жоғалтпаған бұл рәсімнің орындалғаны жөн. «Өлі есіркемей, тірі байымайды» деген халық даналығы осындайда айтылса керек - ті. Кей жағдайда құдалар алыс жолдан келеді. Мұндайда мал әкелу қиыншылық туғызатын болса, құдалар «Өлі - тіріге» кететін қаражатты атап береді. Ал құдалар ол ақшаға аталған кәдені жасауға міндетті.
Еркек бақытының ережесі (Ғибратты әңгіме) Еркек бақытының ережесі (Ғибратты әңгіме)
Балам, еркек кіндіктінің қашанда есінде жүретін бір ережесі бар. Соны ұмытпасаң алдағы күндеріңде әйелің көзіңе “сүйкімді” бола бастайды. Қыз деген
Қыз-келіншектерге қатысты ырым-тыйымдар Қыз-келіншектерге қатысты ырым-тыйымдар
Қыз - келіншек. Қай ата - ананны алсақ та, қызының ертең барған жерінде «балдай татып, судай сіңіп» кетуіне, жақсы жар, әдепті келін, аяулы ана
Қыз тәрбиесіндегі әкенің рөлі Қыз тәрбиесіндегі әкенің рөлі
Әке тәрбиесі баланы материалдық тұрғыда қамтамасыз етумен ғана шектелмейді. Қыз баланың дамуында, толыққанды азамат болып өсуінде анасының бере
Келіндер жайлы мақал-мәтелдер Келіндер жайлы мақал-мәтелдер
Келіндер жайлы мақал-мәтелдер Келін жақсы болса немере тәтті Әр елден келін келер, Әр түрлі ырым етер.
Құда - құдағи туралы мақал - мәтелдер Құда - құдағи туралы мақал - мәтелдер
Құда - құдағи туралы мақал - мәтелдер Құл құдасын табады Алыс жерге құда болсаң түйе - түйе ас келер. Жақын жерге құда болсаңтүйе - түйе сөз келер.
Үй – іші, отбасы туралы мақал - мәтелдер №1 Үй – іші, отбасы туралы мақал - мәтелдер №1
Еріншек қатынның Етегі жыртық. Ерке қатынның Ерні тыртық.
Салт - дәстүрлер Салт - дәстүрлер
КИІТ – дәстүрлі үйлену салтындағы құда - құдағилардың бір - біріне киім түрінде берілетін арнайы сый - сияпаты, кәдесі. Киіт кигізу алғаш құдалардың
Қыз жасауы Қыз жасауы
Ұзатылған қызға берілетін дүние - мүлік «жасау» деп аталады. Халқымыз қыздың жасауына аса зор көңіл бөліп, «жасауды алты жастан жинасаң асады, жеті
Жас келін Жас келін
Жаңа түскен жас келін, Кемпірлерге ас келін. Орамал - шаршы бермесе, Абұйырсыз тас келін.

Пікірлер (0)
Пікір білдіру
Пікір білдіру
код көрінбесе қайта басыңыз