Білімділер поралы

ХІХ ғасырдың І жартысындағы әдебиет өкілдерінің шығармаларындағы ұлттық рух

Орындаған: Қабылашимова Айгерим

Ой толғау
ХІХ ғасырдың І жартысындағы әдебиет өкілдерінің шығармаларындағы ұлттық рух
Ұлттық рух деген не? Еліне деген, жеріне деген сүйіспеншілігін бойына сіңірген, шын мәнінде еліне жанашырлықпен қарайтын, ұлттық рухы берік адамды ғана нағыз өз елінің патриоты дейміз. Осындай өз елінің патриоты бола білген жандар - ХІХ ғасырдың І жартысындағы әдебиет өкілдері.
Мұрат Мөңкеұлы елінің тәуелсіздігін аңсап, бодандыққа қарсы жыр толғады. Зар заман ақыны атанды. Ата қонысының отарлаушы талауына түскеніне налыған ақын өзі туып өскен даланың кешегі күнін сағынышпен еске алған. Оның «Әуелі жеңіп орыс Еділді алды, Сарытау, Аштарханның жерін алды. Тәмамы су мен нуды орыс ұстап, Қазақтың мұнан тұтап шалынғаны», «Қазақтың жер мұрасы», «Кең қоныс қайдан іздеп таптырады» деген жыр жолдары ақынның отаншылдық рухына дәлел болады.

Ақынның басты шығармасы «Үш қиян». Отарлау нәтижесінде тұрмысы нашарлаған халықты көз алдыңа елестетіп, тебіренесің.
Махамбет Өтемісұлының «Жәңгірге», «Баймағамбет сұлтанға» арнаған 106 өлеңдері хан - сұлтандардың бет пердесін ашатын жырлар болды. Ол Жәңгірдің қол астында жұмыс жасауға, сарай ақыны болуға келіспеді. Әрқашан халық жағында болды. Исатай бастаған шаруалар көтерілісіне де қатысты, әділдікті жақтады. Олай болса, Махамбет Өтемісұлы елінің қорғаны, патриоты деп айта аламыз.

Дәл осындай ұлттық рухқа толы шығармаларды дүниеге әкелген Сүйінбай Аронұлы болатын. Ол өз өлеңдерінде Қоқан билеушілері мен жергілікті әділетсіз сұлтан, төрелерден, бай - болыстардан жасқанбай, турасын жазды.

«Бөрілі менің байрағым» өлеңінің орны бөлек. Бөрілі байрақты көргенде қаны қайнап, қайраты тасып, бойын намыс кернейтін ерліктің, елдіктің жыры. Онда көк бөріге сиынған, тұлпар мініп, елін қорғаған қазақ халқының рухы есіп тұр.

Зар заман ақыны Дулат Бабатайұлы болса өз туған жері Аягөзге арнап, «Аягөз қайда барасың?» өлеңін жазды. Ақтамберді жырау жырлағандай «тобылғылы төскейі ырысқа толған» Аягөзді өзгелерден қимай тұрғанын аңғарамыз. Туған өлкесіне арнап жазған сағынышқа толы осы өлеңінен оның Отанға деген, жеріне, еліне деген ыстық махаббатын байқағандаймын.
Нағыз патриот осындай - ақ болсын!
Материал рейтингісі:
  • 0
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Ақпарат
Қонақтар,тобындағы қолданушылар пікірін білдіре алмайды.
Бәйге бөлімі
  • Қазақстандықтар Ұлы Отан соғысы жылдарында

    Ұлы Отан соғысы жайлы түсініктерін кеңейте отырып, жеңістің оңайлықпен келмегеніне көздерін жеткізу және шығармашылық жұмыспен шұғылдануына бағыт беру.
  • Наурыз мейрамы

    Наурыз және қазақ халқының басқа да ұлттық мерекелері туралы оқушыларға жалпылама мәлімет бере отырып, мерекелердің маңызын ұғындыру.
  • Қаратпа сөз

    Қаратпа сөз туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік жасау; оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуі арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту; ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке ...
  • Би музыкасы

    Қазақ халқының салт - дәстүріндегі бидің алатын орны, Шара Жиенқұлованың өмірімен және билерімен танысу. Оқушылардың музыка пәніне қызығушылығын дамыту, сүйіспеншілігін ояту арқылы әсемдікке ...
  • Microsoft Word редакторының графикалық мүмкіндіктері

    Microsoft Word редакторының графикалық мүмкіндіктерін көрсете отырып түсіндіру. Оқушылардың ойларын дұрыс тұжырымдап сұрақтарға қорытынды жасай білуге үйрету, өз ойын еркін жеткізе білу
  • Спортпен айналысамыз

    Берілген материалдың мағынасын түсінеді, сөздерді жіктейді, есімдіктерді, демеулік шылауларды атап, мысалдар келтіре алады.
  • Қош келдің – әз Наурыз!

    Наурыз қазақтың ұлттық мейрам екенін ашып көрсету; балалардың санасына халқына деген мақтаныш сезім ұялату; мерекеге байланысты ұлағатты сөздердің мағынасына қарай балаларды адамгершілікке, елін, ...
  • Қайталау. 400 - 406 - жаттығулар

    Оқушыларды қазақ халқының дәстүріне деген сүйіспеншілікке, сыйластыққа тәрбиелеу.
Үздік жаңалықтар
Өз пікіріңді білдір
Қанша жалақы аласыз?
25000-35000
35000-45000
45000-55000
55000-75000
75000-100000
100000-250000
Сайтта кім бар
Барлығы: 34
Қолданушылар: 0
Қонақтар: 34
Роботтар: 3
Соңғы пікірлер
  • aiboll
    Жазған: aiboll
  • БГК
    Жазған: БГК
  • Венерок
    Жазған: Венерок
  • guizira1983
    Жазған: guizira1983
  • Кеулимжай
    Жазған: Кеулимжай
  • Арнұр
    Жазған: Арнұр
    Мына жаңалықта: Қимылды ойындар
  • ALTUH79
    Жазған: ALTUH79
  • Aiman Bolatbek
    Жазған: Aiman Bolatbek
  • Гүлнар Жолдасова
  • aiboll
    Жазған: aiboll
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика