Ораза айы (Рамазан) 2026 жыл

Ораза айы (Рамазан): тарихы мен маңызы

Ораза айы, арабша Рамазан (Ramadan) — ислам дінінің ең маңызды айларының бірі. Ол — мұсылмандар үшін тазалық, рухани терең ойлану, қайырымдылық пен Аллаға жақындау уақыты. Бұл айда күн шықпай тұрып (сахур) тамақтану, күн батқан соң (ифтар) ауызашар ету арқылы адам өз тәнін бақылауға алады, рухани тәрбие мен сабырды нығайтады. 

Ислам діні бойынша ораза тұтудың парыз болуы Мұхаммед пайғамбарға (с.ғ.с) Рамазан айында Құран Кәрімнің түсірілуімен тығыз байланысты. Бұл айда мұсылмандар күнәдан тазаруға, дұғалар оқу мен Құранды көп оқуға, жақсылық жасауға көп көңіл бөледі. Ораза — тек тамақ пен судан бас тарту ғана емес, сонымен бірге жаман сөз, реніш, ескертулерден аулақ болу, өзгелерге мейірімділік көрсету деген мәнге ие.

Рамазан айының басты ерекшелігі — бұл айда мұсылмандар таңнан кешке дейін тамақ пен судан бас тартады. Ораза тұту исламның бес тірегінің бірі болып саналады, яғни бұл — әрбір балиғатқа толған мұсылманға міндетті. Аймақтағы және әлемдегі мұсылмандар діни міндетті орындап, өздерінің рухани, моральдық деңгейін жоғарылатады.

Ораза айының соңында Ораза айт мерекеленеді — бұл — айдың аяқталғанын білдіретін қуанышты күн. Бұл күні мұсылмандар бір-біріне құттықтау айтады, дұға оқиды және қайырымдылық жасайды. 
Тағы бір ерекше күн — Қадір түні (Ляйлятул-Кадр). Бұл — Рамазан айының соңғы он күнінің бірінде болатын қасиетті түн. Мұсылмандар бұл түнді ерекше ізгі амалдар жасауға арнайды, өйткені Құранның алғашқы аяттары осы түнде түсе бастағанына сенеді
. 
2026 жылы Ораза айының басталу уақыты

Ислам күнтізбесі лунарлық (айлық) болғандықтан, Рамазан айы жыл сайын шамамен 11 күн алға жылжиды. Оразаның нақты басталуы жаңа айдың ай көрінуіне байланысты анықталады, сондықтан күндер елдегі діни билікке қарай ±1 күн ауытқуы мүмкін.
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының (ҚМДБ) жариялаған күнтізбесіне сәйкес:

2026 жылы қасиетті Рамазан айы 19 ақпаннан басталады (Алғашқы ораза күнінен бұрынғы түн). 
Қадір түні 16 наурыздан 17 наурызға қараған түнге түседі. 
Ораза айт мерекесі 20 наурызда тойланады деп жоспарланған.
Құрбан айт 27 - 29 мамыр аралығында мерекеленеді

Әр елде жаңа айды бақылау дәстүрі сәл әртүрлі болғандықтан, басқа елдерде Рамазан бір күн бұрын немесе кейін басталады деген болжамдар да бар. Мысалы, әлемдік есептеулер бойынша Рамазан 17–18 ақпанда басталуы мүмкін деген мәліметтер бар. 

Ораза айы — мұсылман үшін тек тамақтан бас тарту емес, сонымен бірге жан мен жүректің тазаруы, рухани өсу айы. Бұл — өзін-өзі тәртіпке келтіру, қайырымдылық жасау, отбасы мен қауымдастықпен байланыс нығайту, Аллаға шүкіршілік білдіру мүмкіндігі. 2026 жылы бұл қасиетті ай 19 ақпанда басталып, 20 наурызда Ораза айтпен аяқталуы мүмкін.

Сәресіде айтылатын дұға:

نَوَيْتُ أنْ أصُومَ صَوْمَ شَهْرٍ رَمَضَانَ مِنَ الْفَجْرِ إِلَى الْمَغْرِبِ خَالِصًا لِلَّهِ تَعَالَى

Оқылуы: «Нәуәйту ән асумә саумә шәһри Рамаданә минәл фәжри иләл мағриби халисан лилләһи таъалә».
Мағынасы: «Таңертеннен кешке дейін Алланың ризалығы үшін Рамазан айының оразасын ұстауға ниет еттім».

Ауызашарда оқылатын дұға:

اللَّهُمَّ لَكَ صُمْتُ وَ بِكَ آمَنْتُ وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَ على رِزْقِكَ اَفْطَرْتُ ذَهَبَ الظَّمَأُ وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَاءَ اللهُ

Оқылуы:«Аллаһуммә ләкә сумту уә бикә әәмәнту уә ‘аләйкә тәуәккәлту уә ‘ала ризқикә әфтарту. Зәхәбә Зома уәбтәллатил-‘уруқ уә сәбәтал-әжру ин шәә Алла».
Мағынасы: «Алла Тағалам! Сенің ризалығың үшін ораза ұстадым. Сенің берген ризығыңмен аузымды аштым. Саған иман етіп, саған тәуекел жасадым. Шөл кетті, тамырлар суланды, иншалла, сауабы да жазылды».