Бәйге бөлімі


Жарықтың сынуы, шағылу заңдары

16 желтоқсан Тәуелсіздік күніне арналған «Біз тәуелсіз елдің ұрпағымыз» атты үздік сабақтар бәйгесіне

1. Білімділік: Жарық құбылыстарының жаңа қасиеттерімен танысу, сыну ұғамын қалыптастыру, сыну заңы мен формуласын қорытып шығару, сыну құбылысының схемалық суретін сала білу;
2. Дамытушылық: Өмірден, табиғаттан, техникадан, күнделікті тіршіліктен мысалдар келтіре отырып, оқушы ойын дамыту, пәнге деген қызығушылығын арттыру.
3. Тәрбиелік: Оқушыларды ұқыптылыққа, өз бетінше ізденуге, алғырлыққа тәрбиелеу
Сабақтың көрнекілігі: суреттер, кестелер, электрондық оқулық, ресурстар
Перейти на сайт
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: «Блум» таксономиясы, «Сын тұрғысынан ойлау» страгетиясының кейбір элементтері, «Джигсо» әдісі, Идеяны суреттеу» әдісі
Психологиялық тренинг. «Тамаша екен» бір біріне жылы ілебіз айту. Мысалы: бүгін тамаша екен себебі: бізде ашық сабақ т. с. с

Сабақтың барысы:
1. Білу
2. Түсіну
3. Қолдану
4. Талдау
5. Жинақтау
6. Бағалау.

І. Білу. Тест жұмысы.
1. Жарықтың дифракциялық торды өткеннен кейінгі ауытқу бұрышы формуласы анықтайтын мұндағы d деген не?
a) Тор ұзындығы b) Тор периоды c) Тор жиілігі d) Тор кернеуі
2. Электромагниттік толқын қандай толқын?
 a) Қума b) Көлденең c) Жазық d) Жанама
 3. Линзалардың қандай түрлері болады?
 a) Мөлдір және мөлдір емес b) Тегіс және бұдыр
 c) Қарапайым және күрделі d) Жинағыш және шашыратқыш
 4. Ортаның сыну көрсеткішінің формуласын табыңыз.

«Миға шабуыл»
Төмендегі суреттен не байқап отырсыңдар?

ІІ. Түсіну. «Идеяны суреттеу» әдісі бойынша жоба қорғау.
І топ: Жарық.
ІІ топ: Жарық жылдамдығы
ІІІ топ: Жарық көздері
IV топ: Жарықтың шағылу және сыну заңы
ІІІ. Қолдану. «Ойлан, Жұптас, Талқыла» әдісі
Практикалық жұмыс
Жарық көздерінің қандай түріне жатады?
1 - топ: Электр шамының жарығы
2 - топ: Фонар жарығы
3 - топ: Балауызшамның жалынының жарығы

Жарық бөлшектері – бұл фотондар бұлар денелерге түсіп, заттың бөлшектерімен әсерлеседі, яғни жарықтың әсерінен денелер қызады. Маталардың бояуы оңады, фототопластинкалар қараяды.
Мысалы: Күннің жарығы барлық денелерге әсер етеді.
Ваккумдегі жарық жылдамдығы дүниедегі ешбір дененің жылдамдығынан артық бола алмайды. Яғни 3•108 м/с. Мұны есте сақтау керек.
Заттарда жарық жылдамдығы ваккумге қарағанда аз, мысалы ауада жарық жылдамдығы 299711 км/с, суда 225000 км/с, шыныда - 200000 км/с.

Шағылу заңы.
Жарықтың шағылу және сыну заңдарын алғаш рет Христиан Гюйгенс ұсынған. Оның принципі бойынша екі ортаның шекара бетінен шағылған сәуленің бағынатын заңын қорытып шығарған.
Түскен сәуле мен шағылған сәуле, сәуленің түсу нүктесінен шағылдырушы бетке тұрғызылған перпендикуляр бір жазықтықта жатады.
Шағылу бұрышы түсу бұрышына тең болады.
α – түсу бұрышы, β – шағылу бұрышы.
∠α= ∠β
• Шағылу заңдары:
- түскен сәуле мен шағылған сәуле, сәуленің түсу нүктесінен шағылдырушы бетке тұрғызылған перпендикуляр бір жазықтықта жатады.
- шағылу бұрышы түсу бұрышына тең болады.
• Айналық бет деп түскен жарық энергиясының басым бөлігін шағылдыратын, яғни жарықты ол түскен ортаға қайта бағыттайтын бетті айтады.
• Егер жарық сәулесі айналық бетке түссе, одан шағылу да айналық немесе бағытталған шағылу болады.
• Егер бет кедір - бұдыр болса, онда одан шағылғанда жарық шашырайды. Мұндай шағылуды шашыранды немесе диффузиялық шағылу деп атайды.
• Параллель жарық шоғы жазық айналық беттен параллель шоқ түрінде, яғни дәл бағытталған түрде шағылады.

Сыну заңы.
Сыну құбылысы қалай болады. Егер стаканға су құйып, оған қарандаш салып, бүйіріне қарасақ, бір бөлігі әрігерек жылжып кететін сияқты. Сұрақ, бұл неліктен олай болады?
Жарық бір ортадан екінші ортаға өткенде оның жылдамдығына байланысты: с װ γ
α – түсу бұрышы γ – сыну бұрышы
Екі ортаны бөлетін шекара арқылы өткенде таралу бағытының өзгеруі жарықтың сынуы деп атайды.
Екі ортаның шекарасына түскен жарықтың біраз бөлігі шағылады, ал біраз бөлігі сына отырып, екінші ортаға өтеді. Егер бет тегіс болса, онда айналық шағылу орын алады. Егер екі ортаның шекарасы кедір - бұдыр бет болса, онда шашыраған жарықтың диффузиялық шағылуы орын алады.

IV. Электронды оқулықтан тәжірибелер көрсету.
V. Есеп шығара білеміз бе? Оқулықпен жұмыс.
№4. 1. 1 Егер толқынның таралу жылдамдығы 340 м/с болса, 440Гц жиілік кезіндегі толқын ұзындығын анықтаңдар.

БҚО, Орал қаласы,
Орал газ, мұнай және салалық технологиялар колледжі
физика, информатика пәнінің жоғарғы санатты оқытушысы
Қайырлиева Кенжегул Тлегеновна

Назар аударыңыз! Жасырын мәтінді көру үшін сізге сайтқа тіркелу қажет.

Назар аударыңыз! Жасырын мәтінді көру үшін сізге сайтқа тіркелу қажет.
Материал рейтингісі:
барлық дауыс бергендер: 0
Басқа жаңалықтарды оқу:
Пікір білдіру
* = міндетті түрде толтырылуы тиіс
  • winkwinkedsmileam
    belayfeelfellowlaughing
    lollovenorecourse
    requestsadtonguewassat
    cryingwhatbullyangry
Қауіпсіздік коды :

код көрінбесе қайта басыңыз

Үздік мақалалар
Білімділер жаңалықтары
  • Ұлы Жеңіске мың тағзым!

    Жеңіс күні - еліміз үшін орны ерекше мереке. Нағыз ұлтшылдықты оятатын, рухани сезім беретін, тарихымызды ескеріп, сол жеңісті сыйлаған ардагерге бас иетін жеңісті күн.
  • Ұлы далада ұлғайған ілім (терең таным)

    Ұлы далада ұлғайған ілім (терең таным) Шынында да, қай заманда болмасын, заманына қарай жеке тұлғаның болмысын қалыптастыру туралы ойлар мен пікірлер көпшілікті толғандырып келгені рас.
  • Қызым ибалы, ұлым намысты болсын десең…

    Ұрпақ тәрбиесіне үстірт қарамаған бабаларымыздың жақсы дәстүрі бүгінде мемлекеттік тұрғыда жалғасын тауып отыр. Дүниеге келген әрбір нәресте балабақшадағы бүлдіршін, мектеп қабырғасындағы оқушы мен ...
  • Абылай хан-тарихи тұлға

    Қанша уақыт өйтсе де, қазақ халқының жадына Абылай хан қажырлы мемлекет қайраткері, батыл қолбасшы, дарынды дипломат ретінде сақталып келеді.
  • Абайдың педагогикалық еңбектеріндегі тәрбиенің мәні

    Қазақ халқының бір туар ғұлама Ұлы Абайдың кез - келген педагогикалық еңбектерін дұрыс түсініп игеру арқылы ғана, шынайы халқымызға тән тәлім тәрбиеміздің қайнарынан қанып ішуге мүмкіндік ашамыз.
  • Мазмұндама «Екі дос»

    Сабақтың мақсаты: Оқушыларды жазбаша байланыстырып сөйлеуге, жазбаша тілін қалыптастыру, оқып берген мәтіннің мазмұнын, негізгі кезеңдерін қалдырмай жазуға үйрету, логикалық ойлау қабілетін, есте ...
  • Ондай болмақ қайда деп, айтпа ғылым сүйсеңіз...

    Арыстандай айбатты, Жолбарыстай қайратты, Қырандай күшті қанатты Мен жастарға сенемін!
  • "Қазақ елі-550 жыл"

    Құрметті ұстаздармен студенттер Қазақ хандығының 550 жылдығына орай
  • Алаштың ұлы тарланы

    Сабақтың мақсаты: Білімділік: Студенттерді алаш арысы, аудармашы, ғалым, публицист Әлихан Бөкейхановтың өмірі мен шығармашылығымен таныстыру;
  • «QYZYQ EKEN»

    Мақсаты: Студенттердің ойлау қабілетін, ой ұшқырлығын ынтасын арттыру. Көрнекі іс - әрекеттік, сөздік - логикалық, ойлау әрекеттерін дамыту, ұйымдастырушылық қабілеттерін қалыптастыру. Студенттерді ...

Өз пікіріңді білдір
Қандай конкурстар ұйымдастырған дұрыс
Сайтта кім бар
Барлығы: 2
Қолданушылар: 0
Қонақтар: 2
Роботтар: 1
Соңғы пікірлер
Ілмек сөздер
Сайт статистикасы
Яндекс.Метрика